روایتی از ۹۵ سال روشن گری و پیوند فرهنگی
محمود مجاهد
شیراز در اوایل دههٔ ۱۳۰۹ شمسی شهری بود غوطه ور در شعر و ادب، اما نیازمند رسانهای که صدای جامعهٔ نوظهور مدرن را بازتاب دهد. بهار ایران با همین دغدغه پا به عرصه گذاشت و همواره نقش «آینهٔ جامعهٔ شیراز» را داشت.
این مقاله، روایت مختصری است از این مسیر طولانی: از نخستین چاپخانههای شیراز تا تریبونی آنلاین برای جامعهٔ ایرانیان در سراسر جهان :
نهم آذرماه ۱۳۰۹، هنگامی که نخستین شمارهٔ بهار ایران به مدیریت شادروان محمد حسین مجاهد از دلِ چاپخانه ای در شیراز سربرآورد، کمتر کسی میتوانست آیندهٔ درخشان و پرپیچوخم این رسانه را پیشبینی کند. (در آن زمان چاپخانه مجهزی وجود نداشت و سال های اولیه با چاپ سنگی بهار ایران انتشار می یافت ).
روزنامه ای که در آغاز، تنها قصد داشت صدای جامعهٔ روبهرشد شیرازو ایران باشد، به تدریج به یکی از ماندگارترین بخشهای تاریخ مطبوعات ایران تبدیل شد؛ رسانهای که نه تنها خبر می نوشت، بلکه فرهنگ می ساخت، هویت را پاس می داشت و وجدان اجتماعی یک کشور را بر صفحهٔ کاغذ روایت می کرد.
از همان سالهای نخست، بهار ایران بیش از آنکه روزنامه ای عادی باشد، «سکوی اندیشه» بود. شیراز ــ شهر شعر، هنر و دانشگاه ــ به رسانه ای نیاز داشت که بتواند میان سنت ادبی دیرینه و تحولات شتابان دوران جدید پلی ایجاد کند. بهار ایران این نقش را برعهده گرفت. در صفحاتش نقد ادبی در کنار گزارش اجتماعی، یادداشتهای فرهنگی در کنار تحلیلهای ملی، و شعر در کنار خبرو تفسیر سیاسی می نشست. این آمیزهٔ دلنشین، «روح» روزنامه را ساخت: روحی فرهنگی، بیدارگر و عمیقاً پیوند خورده با زندگی مردم .
در طول پنجاه وسه سال انتشار منظم (تا سال ۱۳۶۲ شمسی که توقیف شد و دیگر اجازه انتشار نیافت )، این روزنامه توانست نسلهایی از نویسندگان، روزنامهنگاران و پژوهشگران را پرورش دهد. بسیاری از چهرههای فرهنگی امروز، نخستین تجربههای نوشتاری خود را در همین صفحات کسب کردند. بهار ایران همچون کلاس درسی بود که معلمش «زندگی اجتماعی» و موضوعش «انسان» بود. طی این سالها دهها تحول مهم ــ از تغییرات شهری و اجتماعی گرفته تا رخدادهای ملی ــ در ستونهای این روزنامه ثبت شده و امروز در حکم اسناد ارزشمند تاریخ و فرهنگ ایران و شیراز است.
اما «بهار» همیشه فصل آغاز و بازگشت است. پس از دوره ای از سکوت که به اجبار تاریخ و شرایط زمانه تحمیل شد، این نام دیرآشنا بار دیگر جان گرفت؛ نه در فضای چاپی، بلکه در گسترهٔ جهان دیجیتال. حدود ۹ سال پیش، بهار ایران در بوستون آمریکا بار دیگر متولد شد؛ نه به عنوان احیای یک روزنامهٔ قدیمی، که به عنوان تداوم یک آرمان: آرمان پیوند فرهنگ ایرانی، اندیشهٔ آزاد، و روایتگری صادقانه.
در این برهه اززمان بهار ایران با انتشار مقالاتی در زمینه های : اجتماعی ؛ فرهنگی ؛ ادبی ؛ روانشناسی ؛ مدیریت و معرفی شعرا ؛ نویسندگان و هنرمندان گذشته و معاصر ایران گامی بیشتری بر می دارد و آنها را به نسل های جوان معرفی می کند .
بهار ایران بخشی از حافظهٔ فرهنگی شیراز است. در دورهای که بسیاری از نشریات محلی فراموش شدند، این روزنامه دههها توانست نقش آموزشی، روشنگری و فرهنگی بازی کند.
نسخهٔ دیجیتال بهار ایران در بوستون، در واقع فصل تازهای از سرگذشت این رسانه است. امروز، جامعهٔ ایرانیان مهاجر در آمریکا و دیگر کشورها نیازمند رسانههایی است که بتوانند هویت فرهنگی، اخلاق حرفهای را یک جا جمع کنند. بهار ایران با بهرهگیری از تجربهٔ گذشته و ابزارهای امروز، تلاش کرده است این نیاز را پاسخ دهد.
در سالهای اخیر، یکی از ارزشمندترین چالشها و خدمات این رسانه، پلی است میان دو نسل: نسلی که با کاغذ و چاپ زندگی می کرد و نسلی که دنیای دیجیتال را خانهٔ خویش می داند.
در بوستون، بهار ایران چهرهای تازه اما ریشهدار یافته است. این رسانه با حفظ زبانِ پاکیزه و نثر آرام و سنجیده، تلاش کرده است در میانهٔ شتاب رسانههای امروز، جایگاهی مطمئن و قابل اعتماد برای اهل فرهنگ و اندیشه فراهم کند. انعکاس معرفی نویسندگان و هنرمندان، و پاسداشت سنتهای فرهنگی از مهمترین محورهای فعالیت دورهٔ جدید بوده است. هرچند شکل انتشار تغییر کرده، اما روح مشترک دورهٔ قدیم و جدید یکسان است: احترام به قلم، انسان و فرهنگ.
اینک، درنود و پنج سالروز تولد بهار ایران، نام این رسانه بیش از هر زمان دیگری معنای خود را بازمی یابد. بهار ایران نه فقط روایتگر تاریخ یک روزنامه، که قصهٔ تداوم فرهنگی یک ملت است؛ قصهٔ رسانهای که از شیراز تا بوستون، از عصر چاپ سنگی تا جهان بی مرز اینترنت، همواره «روشنایی» را انتخاب کرده است. استمرار این مسیر، نشان از ایمانی دارد که نسلهای مختلف به ارزش گفت وگو و حقیقت داشتهاند.
بهار ایران، همچون نامش، در هر دوره به شکلی تازه روییده است: یک بار در کوچههای شیراز، و امروز در میان جامعهٔ گستردهٔ ایرانیان جهان. این پایداری، میراثی است که از دل سالها کوشش و وفاداری برجا مانده و اکنون در آستانهٔ یک سدهٔ زندگی، آمادهٔ فصلهای تازهای از روایتگری است.
در سالگرد انتشار نخستین شماره، ارج نهادن به این روزنامه، ارج نهادن به تاریخ مطبوعات، به فرهنگ و به تلاشی است که هرگز از خدمت به جامعه دست نکشیده است. امید آنکه نام بهار ایران، همچنان چون گذشته، حامل روشنی، دانایی و پیوند باشد؛ بهاری که هیچ زمستانی نتوانسته و نخواهد توانست آن را خاموش کند.
دانشمند گرامی دکتر فرهنگ مهر رییس دانشگاه شیراز در مجلس ترحیم شاد روان محمد حسین مجاهد ضمن تجلیلی که از بهار ایران نمود گفت :
هر زمینی که نشان کف پایی از تست / عاقبت قبله صاحب نظران خواهد شد .
Recent Comments/نظرات اخیر