چه خوش است راز گفتن به حریف نکته سنجی
که سخن نگفته باشی ؛ به سخن رسیده باشد…
«بیدل دهلوی»

مغز ما توانایی شگفت آوری در تفسیر جهان اطرافمان دارد .اکثر ما قادر به بیان تفاوت میان واقعیت و
تخیل، خطرات واقعی و تخیلی هستیم، یاد می گیریم که صدا را تشخیص دهیم و مفهوم را درک کنیم .
برای برخی افراد امر عادی تفسیر واقعیت قابل انجام نیست اینگونه افراد روان پریش افکاری متضاد
بادنیای واقعی اطراف خود دارند.روزانه به افرادی برخورد می کنیم که گرفتار مسایلی هستند که خود
نمی دانند از کجا سرچشمه گرفته و راه علاج چیست ؟ این گونه افراد اسیر تضادهای درونی ؛ هذیان و
دوراز واقعیت زندگی می کنند . و بایستی بگویم گرفتار « روانپریشی » که « پسیکوز » هم نامیده می
شود ؛ می باشند .حال ببینیم این عفریتی که از درون ما آزار و عذاب وحتا فنای ما را طالب است ؛ این
قوی ترین آفت خوشبختی چیست ؟چگونه و از چه علل و عواملی پیدا می شود ؟
روان پریشی ، حالتی غیرطبیعی روانی است که در آن فرد نمی ‌تواند بین واقعیت و خیال تمایز قائل
شود.
هذیان می گوید ؛جدال راه می اندازد و خویشتن را داناتر از همه می داند . حاضر است افراد دیگر
نابود شوند اما خود به اهداف خود برسد ! او زندانی افکار و کردار خود است ! در ظاهر ؛
مهربان و دلسوزخود را نشان می دهد ولی در پشت این نمایش سبع و درنده است !


علائم و نشانه‌ها


روانپریشی یک اختلال روانی است که با تغییراتی قابل توجه در ادراک، افکار، رفتار و خلق ‌وخو
مشخص می ‌شود و به سه دستهٔ علائم مثبت، منفی و شناختی تقسیم می گردد.

اختلالات روانپریشی یا پسیکوز، با تغییر افکار، باورها یا ادراکات بر عملکرد مغز تأثیر می‌گذارد.
افراد مبتلا به ا روانپریشی ممکن است متقاعد شوند که شخصی از آنها جاسوسی می‌ کند یا آنها
را دنبال می ‌کند، ممکن است صداهایی را بشنوند یا این احساس را داشته باشند که دیگران در حال
دست‌کاری افکار آنها هستند. آنها در تمایز بین ادراک خود و واقعیت مشکل دارند.
روان پریشی که پسیکوز هم نامیده شده ؛ به معنای موقعیت غیرطبیعی تشکیل شده‌است؛ و به معنی
وضعیتی روانی و غیرطبیعی است که حالت‌های مختلفی را دربر می ‌گیرد ولی اصلی‌ترین ویژگی
آن قطع ارتباط مغز با دنیای واقعیت است.


علایم اصلی که در این مورد دیده می ‌شود عبارتند از:


هذیان
توهم
فقدان بینش
اختلال قضاوت
رفتار آشفته
گفتار آشفته
اختلال در خواب
کابوس
علائم اصلی شامل توهم (غالبا توهم شنیداری)، هذیان و اختلال تفکر است. علائم دیگر عبارتند از
‌ کناره گیری اجتماعی، کاهش ابراز عواطف و بی ‌تفاوتی است . این علائم معمولاً به تدریج
‌ بروز پیدا می کنند.
چگونه اختلالات روان پریشی را پیدا کنیم؟
با دنبال کردن نشانه‌ ها و علل زمینه ‌ای در یک فرد یا وجود موارد مشابه در خانواده، می ‌توان وجود
اختلال روان پریشی را حدس زد.


اختلال هذیانی


یکی دیگر از حالت‌های سایکوز، اختلال هذیانی است. علامت کلیدی این اختلال، داشتن یک هذیان (یک
باور نادرست و ثابت) است. این هذیان شامل یک موقعیت واقعی در زندگی است که می‌ تواند درست
باشد؛ اما درست نیست و در زندگی خود فرد موردنظر وجود ندارد. از جمله این موارد می ‌توان به
تحت تعقیب بودن یا نقشه کشیدن برای دیگران یا تفکر غیرواقعی ابتلا به یک بیماری اشاره کرد. برای

مثال ممکن است فرد مبتلا به اختلال روانپریشی فکر کند که کسی دائماً در حال دنبال کردن اوست یا
این که به یک بیماری صعب‌العلاج مبتلاست.
توهمات محرک های ساختگی هستند که در ذهن ایجاد می شوند. آنها واقعی نیستند . توهم تصور
نادرستی است که در آن یک شخص، شی یا رویداد که واقعا وجود ندارد یا اتفاق نیفتاده است را حس
‌می کند. گاهی‌اوقات ممکن است متوجه شوید که دچار توهم شده‌ا ید. اما در مواقع دیگر، احتمال دارد
تصورات خود را واقعی بدانید.! داشتن تصورات نادرست نه تنها روی کیفیت زندگی شما تاثیر می
‌گذارد؛ بلکه می ‌تواند ارتباط‌تان را با دیگران دچار مشکل کند. وهم به اشکال مختلفی ممکن است در
فرد دیده ‌شود. برخی از بیماران مبتلا به توهم شنوایی هستند، یعنی صداهایی را می‌ شنوند که وجود
خارجی ندارد و افراد دیگر قادر به شنیدن آنها نیستند. برخی اوقات توهم بینایی رخ می‌ دهد. توهمات
بینایی با دیدن تصاویری که واقعیت عینی ندارند مشخص می‌ شوند. شاید رایج ترین نوع توهم فکری
همین توهم شنیداری باشد.
فرق توهم و واقعیت همینجا معنا پیدا می کند. در واقع فرد صداهایی را می شوند که وجود خارجی
ندارند. در مراحل بالاتر او با این صداها ارتباط برقرار می کند و حتی می تواند با آنها صحبت کند.


تفاوت توهمات با هذیان چیست؟


فرق توهم و هذیان هم بسیار متفاوت هستند. هذیان عمدتا به باورها و ذهنیاتی که فرد در رابطه با
مصنوعات مختلف دارد ؛اطلاق می‌ شود.
در حالت هذیانی فرد باورهایی دارد که خلاف واقعیت هستند، اما فرد بر صحت این باورها و ذهنیات
اعتماد راسخ دارد.
مثلا فردی که در حالت هذیانی به سر می‌ برد ممکن است این هذیان را داشته باشد که افرادی قصد
جان او را کرده‌ اند و نقشه‌ هایی برای از بین بردن او می‌ کشند.
در حالت توهم ممکن است فرد شخصی یا موجودی را ببیند که به او حمله می‌ کند و قصد دارد او را
نابود کند.
هم توهم و هم هذیان از نشانه‌ های اساسی در تشخیص اختلالات روانی شدید مثل سایکوزها و
از جمله اسکیزوفرنی هستند.


اختلال دوقطبی چیست؟


در حالی که علل ابتلا به اختلال دوقطبی به‌ طور قطعی مشخص نشده، تصور می‌شود که عوامل
محیطی و ژنتیکی در این امر نقش دارند.بسیاری از ژن‌ها، هر کدام با اثرات کم، ممکن است در ایجاد
این اختلال نقش داشته باشند .

معمولاً، تغییرات غیرعادی در روحیه و انرژی به شکل فعالیت بیش‌ازحد و ناتوانی در انجام
عملکردهای روزمره نمود پیدا می ‌کند. ناتوانی ناشی از اختلال دو قطبی می ‌تواند شدید باشد و منجر
به آسیب روابط، شغل یا عملکرد فرد در مدرسه و حتی خودکشی شود.
اختلال دوقطبی در زنان دوقطبی و مردان انواع مختلفی دارد. منظور از اختلالات دو قطبی نوع
وضعیتی است که فرد در آن به‌ مدت کوتاهی ( یک هفته )دچار یک دوره‌ٔ کامل شیدایی می ‌شود. در
این وضعیت ممکن است افسردگی را هم تجربه کند یا نکند. ممکن است علائم شیدایی آنقدر شدید
باشد که فرد به بستری شدن نیاز پیدا کند .
این روزگار ناپایدار ، ممکن است در ابتدا به انسان ، روی خوش هم نشان بدهد ، ولی انسان عاقل به
این شیرینی و خوشی پای بند نمی شود ، زیرا بهرحال و بی گمان جهان ناپایدار ، همراه این
شهد شیرین ؛زهر خودش را به انسان خواهد خوراند :
ز آسمان آغاز کارم سخت شیرین می نمود
کی گمان بردم که شهد آلوده زهر ناب داشت
**
گر بگویم که مرا حال پریشانی نیست
رنگ رخسار خبر می دهد از سر ضمیر