دکتر گوهر نو – پژوهشگر

پدر، ای چلچراغ روشنِ  راه

تویی آرامشِ دل در شبِ چاه

اگر خورشید  بر عالم   بتابد

ز مهر توست کاین عالم بپاید

اگر امروز  بر   پایم،  اگر  فردا  سرافرازم

همه از همتت دارم، پدر، ای مظهرِ عزت‌ها

در گستره پهناور زندگی انسان، برخی واژه‌ها چنان ژرف و سترگ‌اند که معنا و عظمتشان در قالب الفاظ نمی‌گنجد. «پدر» از آن واژه‌های مقدس و آسمانی است؛ نامی که با اقتدار و مهربانی، با صلابت و فداکاری، و با عشق و مسئولیت درآمیخته است. او ستون استوار خانواده، سایه‌سار امنیت فرزندان و چراغ راهی است که در فراز و نشیب روزگار، روشنایی امید را به اهل خانه ارزانی می‌دارد.

روز یکشنبه ۲۱ ژوئن، برابر با ۳۱ خرداد، در ایالات متحده آمریکا به نام «روز پدر» گرامی داشته می ‌شود؛ روزی برای پاسداشت مردانی که عمر خویش را در راه آسایش خانواده صرف کرده‌اند و بی‌آنکه چشم‌داشتی داشته باشند، عشق را در عمل معنا کرده‌اند. هرچند نام‌گذاری یک روز در تقویم نمی‌تواند حق بزرگی‌های پدران را ادا کند، اما فرصتی ارزشمند است تا جامعه و خانواده لحظه‌ای درنگ کنند و به یاد آورند که چه گوهر گران‌بهایی در کنار آنان حضور دارد.

پدر، تنها نان‌آور خانه نیست؛ او معمار شخصیت فرزندان است. بسیاری از ارزش‌هایی که در وجود انسان ریشه می‌دواند، نخستین بار از رفتار و منش پدر آموخته می ‌شود. صداقت، مسئولیت‌پذیری، استقامت، شرافت و مردانگی، درس‌هایی هستند که بیش از آنکه در کتاب‌ها یافت شوند، در سیمای پدران دیده می ‌شوند. فرزند، پیش از آنکه سخن گفتن بیاموزد، رفتار پدر را می‌ خواند و پیش از آنکه راه زندگی را بشناسد، از گام‌های او راه و رسم زیستن را فرا می‌گیرد.

عظمت پدر در سکوت او نهفته است. مادران اغلب عشق خویش را آشکارا ابراز می ‌کنند، اما پدران بسیاری از مهر خود را در پس پرده سکوت پنهان می‌دارند. نگرانی‌هایشان را بر زبان نمی‌آورند، خستگی‌هایشان را بازگو نمی‌کنند و اشک‌هایشان را از دیدگان دیگران پنهان می ‌سازند. آنان شب‌های بسیاری را با اندیشه آینده فرزندان به صبح می ‌رسانند و روزهای طولانی را برای تأمین آسایش خانواده به تلاش می ‌گذرانند. شاید همین سکوت نجیبانه است که شکوه پدری را دوچندان می ‌سازد.

در فرهنگ‌های گوناگون جهان، جایگاه پدر همواره با احترام همراه بوده است. ادیان الهی نیز بر تکریم والدین، به‌ ویژه پدر و مادر، تأکید فراوان کرده‌اند. در آموزه‌های اخلاقی، سپاسگزاری از پدر و مادر پس از سپاس از پروردگار قرار گرفته است؛ زیرا آنان واسطه حیات و رشد انسان هستند. اگر مادر مظهر مهر بی‌کران است، پدر نماد استواری و پناهی مطمئن در برابر دشواری‌های زندگی است.

امروزه که جهان با شتابی بی‌سابقه در حال تغییر است و مناسبات اجتماعی دگرگون می‌شود، نقش پدران بیش از گذشته اهمیت یافته است. فرزندان در عصر فناوری و ارتباطات، بیش از هر زمان دیگری به الگوهای واقعی نیاز دارند؛ انسان‌هایی که بتوانند در کنار آموزش دانش و مهارت، ارزش‌های انسانی را نیز منتقل کنند. پدری که با رفتار خویش احترام، عدالت، مسئولیت و محبت را به فرزندان می‌آموزد، در حقیقت آینده‌ای روشن‌تر برای جامعه می ‌سازد.

روز پدر تنها روز اهدای هدیه یا برگزاری مراسم نیست؛ روز تأمل در مفهوم پدری است. روزی است برای آنکه فرزندان با نگاهی عمیق‌تر به فداکاری‌های پدر بنگرند و از او به خاطر سال‌ها محبت و تلاش قدردانی کنند. گاه یک جمله محبت‌آمیز، یک دیدار صمیمانه یا یک سپاس صادقانه، ارزشی فراتر از هر هدیه مادی دارد. پدران بیش از هر چیز خواهان آن‌اند که بدانند محبت و زحماتشان دیده و قدر دانسته می ‌شود.

چه بسیار پدرانی که امروز در میان ما نیستند، اما یاد و نامشان همچنان در دل فرزندان زنده است. آنان اگرچه از این جهان رخت بربسته‌اند، اما میراث اخلاق، عشق و انسانیتی که بر جای نهاده‌اند، همچنان راهنمای زندگی نسل‌های پس از خود است.

 روز پدر فرصتی است تا با یاد آنان نیز پیمان ببندیم که راه نیکویی و بزرگواری‌شان را ادامه دهیم.

امروز، در روز بزرگداشت پدر، شاید بهترین هدیه نه شاخه‌ای گل باشد و نه هدیه‌ای گران‌بها؛ بلکه گفتن یک جمله ساده از عمق جان باشد: «پدر عزیزم، سپاسگزارم.»

سپاسگزارم برای دست‌هایی که خسته شدند تا من آسوده باشم؛ برای نگاه‌هایی که نگران ماندند تا من امیدوار بمانم؛ و برای قلبی که بی‌هیاهو دوست داشت و هرگز از دوست داشتن خسته نشد.

و چه زیباست که پیش از آنکه دیر شود، دست پدر را بفشاریم، در چشمانش بنگریم و بگوییم:

«پدر! : تو روایت بلند فداکاری و نام ماندگار عشق هستی.  اگرچه واژه‌ها توان بیان بزرگی تو را ندارند، اما همه عشق و احترامم را در یک جمله خلاصه می‌کنم: دوستت دارم و به بودنت می ‌بالم.»