هوشنگ سیحون یکی از برجسته ترین معماران و هنرمندان ایرانی است که در طول زندگی حرفه ای خود تأثیرات عمیقی بر معماری و هنر معاصر ایران گذاشته است. او با طراحیهای نوآورانه و استفاده از عناصر فرهنگی و تاریخی ایران، موفق به ایجاد آثاری ماندگار شده که نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی شناخته شدها ند.
«هوشنگ سیحون»، معمار، طراح، نقاش و تندیسساز مشهور ایرانی در ۳۱ مرداد ۱۲۹۹ خورشیدی در تهران و در خانواده ای اهل موسیقی دیده به جهان گشود. وی استاد معماری و رئیس پیشین پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود.
پدربزرگش، «میرزا عبدالله فراهانی»، بنیانگذار موسیقی سنتی معروف به پدر موسیقی سنتی ایرانی بود. مادرش «مولود» خانم، از نوازندگان بزرگ تار و سه تار و دایی او، «احمد عبادی»، استاد بزرگ سه تار بودند.
او پس از پایان تحصیل معماری در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۳، به دعوت آندره گدار (رئیس اداره باستانشناسی وقت ایران) برای ادامه تحصیل راهی پاریس شد و در دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس (بوزار) طی حدود ۳ سال زیر آموزش اوتلو زاوارونی به تکمیل دانش معماری خود پرداخت و در سال ۱۹۴۹ به درجه دکترای هنر رسید. او پس از بازگشت به ایران تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به عنوان دانشیار دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مشغول به کار شد و بین سالهای ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۷ ریاست دوره ای این دانشکده را برعهده گرفت. از فعالیتهای او در این دوره تأسیس سه رشته شهرسازی، هنرهای نمایشی (مانند تئاتر) و موسیقی بود. او همچنین سعی در تربیت دانشجویان به فرهنگ و تاریخ ایران با تشویق و بردن آنها به نقاط مختلف ایران می کرد.
سیحون در طول سالهای فعالیت خود عضو شورای ملی باستانشناسی، شورای عالی شهرسازی، شورای مرکزی تمام دانشگاههای ایران و کمیته بینالمللی ایکوموس (Icomos، وابسته به یونسکو پیش از انقلاب ۱۳۵۷) بوده و به مدت ۱۵ سال مسئولیت بازسازی بناهای تاریخی ایران را برعهده داشته است.
دیدگاه سیحون در معماری
او در سبک معماری خود بیش از هر چیز منطق را در نظر می گرفت؛ زیرا عقیده داشت هیچگاه هیچ چیز نباید بی منطق در معماری به کار برود. حتی کوچکترین خط و کمترین نقطه باید دلیل و معنی مخصوص به خود داشته باشند. او به تناسب اجزای طراحی و سادگی آن اهمیت زیادی میداد؛ زیرا حجمها و تناسبات وقتی زیبا نباشند عوامل تزئینی، تأثیری در زیبایی آن نخواهند داشت. طراحیهای سیحون از کاربری تبعیت میکردند
آثار معماری هوشنگ سیحون
هوشنگ سیحون را به مرد آثار ماندگار میشناسند. او در طول فعالیت خود در ایران بناهای مشهوری را طراحی کرد؛ بناهایی که به دست این هنرمند ایرانی ساخته شدند به عنوان بخشی از تاریخ معماری مدرن و تلفیق آن با معماری سنتی به شمار می روند؛هوشنگ سیحون معمار و نقاش ایرانی، آثار معماری متعددی از جمله بنای یادبود خیام، آرامگاه بوعلی سینا، آرامگاه کمالالملک، آرامگاه نادرشاه افشار و همچنین ساختمانهای مختلفی مانند موزه توس، ساختمان مرکزی بانک سپه، سازمان نقشهبرداری کل کشور، و چندین کارخانه و سینما را طراحی کرده است.
آرامگاه فردوسی
طرح نخستین آرامگاه فردوسی توسط کریم طاهرزاده بهزاد (از اعضای انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) ارائه شده بود که در سال ۱۳۱۳ خورشیدی به بهره برداری رسید. اما به علت ناآشنایی سازندگان به فنون آزمایش خاک، محاسبه نکردن دقیق و بی اطلاعی از وضعیت آبهای زیرزمینی ناحیه طوس، ساختمان از همان نخستین سالها، شروع به نشست کرد. هوشنگ سیحون در سال ۱۳۴۳ با حفظ طرح نخستین و الحاقات جدید، بنایی جدید را ساخت که طرح آن ارائه شده بود.
آرامگاه ابن سینا
در سال ۱۳۲۴ طی برگزاری یک مسابقه معماری برای آرامگاه ابن سینا، با نظر مساعد آندره گدار و محسن فروغی، طرح هوشنگ سیحون به عنوان بهترین طرح مسابقه برگزیده شد. این طرح در سال ۱۳۲۶ به تصویب نهایی رسید.
آرامگاه خیام
در مرداد ماه سال ۱۳۳۵ انجمن آثار ملی در نامهای به سیحون نوشت که وضع بنای موجود آرامگاه خیام متناسب با شخصیت علمی و هنری خیام نیست و انجمن آثار ملی در نظر دارد در این مورد اقداماتی به عمل آورد. از سیحون خواسته شد، طرح و نقشه بس جدیدی متناسب با شخصیت خیام طراحی کند
طرح پیش نهادی او در سال ۱۳۳۷ به دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران فرستاده شد. محسن فروغی رئیس دانشکده هنرهای زیبا در نامه ای به انجمن آثار ملی، طرح پیشنهادی سیحون را تأیید کرد.
آرامگاه کمالالملک
سال۱۳۴۲طراحی بنای آرامگاه کمال الملک، توسط مهندس هوشنگ سیحون انجام شده است. او در سال ۱۳۳۷ شمسی، طرحی به انجمن آثار ملی ارائه داد که شامل شش ایوانچه مقعر با کاشیهای معرق لاجوردی و سفید بود. این طرح مورد تأیید قرار گرفت و ساخت بنا در کنار آرامگاه عطار در سال ۱۳۴۱ شمسی با شش ایوان توسط کارگران نیشابوری آغاز شد. آرامگاه کمال الملک به عنوان یک نمونه زیبا از ترکیب معماری سنتی و معماری معاصر، از هندسه نقطه برجستهای استفاده کرده که شش قوس نیمدایره و چهار قوس متقاطع در موربها و دو طاق کوتاهتر، مثل آرامگاه عمر خیام، در این بنا دیده میشود. همچنین، در بالای مقبره میتوان مجسمهای از کمال الملک را دید که توسط یکی از شاگردانش حجاری شده است. این آرامگاه با ترکیبی منحصر به فرد از عناصر معماری سنتی و مدرن، نمونه برجسته از هنر معماری ایرانی است.
آرامگاه نادرشاه ۱۳۳۷
آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعۀ باغموزۀ نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ هجری خورشیدی به دست هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده است. ساختمان آرامگاه نادرشاه از قسمت مرکزی که محل دفن نادرشاه است و دو تالار موزه تشکیل شده که یکی از آنها موزۀ اسلحۀ دورههای مختلف تاریخ ایران و دیگری موزۀ اسلحه و آثار مربوط به دوران نادرشاه را نمایش میدهد.
نقاشی و طراحی
سیحون در کنار معماری، به نقاشی از مناظر و روستاهای ایران می پرداخت و نمایشگاههایی از آثار خود را، در ایران و در خارج از ایران برپا کرده است. آثار وی در نمایشگاهی در مؤسسه فناوری ماساچوست در سال ۱۹۷۲ در کنار آثار هنرمندانی چون پابلو پیکاسو و سالوادور دالی به نمایش درآمد. در این نمایشگاه تابلویی از «کلافهای خطی» را به نمایش گذاشت که در آن از خطوط موازی و پر پیچ و تابی استفاده کرده بود که یکدیگر را قطع نمیکردند.[
دانشگاههایی مثل مؤسسه فناوری ماساچوست، هاروارد، واشینگتن و برکلی مجموعهای از نقاشیهای او را گردآوری کرده و نگهداری میکنند. از دیگر آثار او در زمینه نقاشی میتوان به کلاغ پر، کنسرت و قلم و مرکب اشاره کرد.
درگذشت
وی در ۲۶ مه ۲۰۱۴ در بیمارستان ونکوور بر اثر پاره شدن رگ آئورت در سن ۹۳ سالگی درگذشت.
وصیت نامه
سیحون در وصیتنامه خویش خواسته است تا بنیادی به نام او توسط فرزندانش مریم و نادر سیحون برای نگهداری از کلیه آثار نقاشی و طراحی او تأسیس شود و در شرایط مناسب در نهایت همه این آثار به موزهای در ایران اهدا شوند.
Recent Comments/نظرات اخیر