میرزا محمدحسین سیفی قزوینی ملقب به عمادُالکُتّاب و از استادان خوشنویس خط نستعلیق
در یکصد سال گذشته ایران است .او در قزوین در ۲۷ فروردین ۱۲۴۰ شمسی متولد شد
.و غالب عمرش به کتابت و تعلیم خط نستعلیق گذشت.پدرش قباله‌نویس بود . مدتی نزد
میرزا محمدعلی خوشنویس خط آموخت. در چهارده‌سالگی برای کار نزد تاجری از اهالی
شیروان به بادکوبه رفت. در شانزده سالگی پای پیاده راهی عتبات شد و سه سال در
کاظمین ماند و از راه نوشتن خط زندگی کرد. می ‌گویند آنقدر معیشت بر او سخت بود که
حتی نمی ‌توانست به کربلا برود. سرانجام همراه یکی از علما به کربلا رفت و پنج سال در
این شهر و نجف اقامت کرد و ضمن نوشتنِ خط، علوم دینی خواند و سرانجام از تنگدستی
به ستوه آمد و به ایران بازگشت. دو سال در تهران ماند و ازدواج کرد. در سال ۱۲۷۱
شمسی در خیابان ناصرخسرو آموزشگاه خوشنویسی دایر کرد و اسم آن را «دارالکتابه»
گذاشت. او نسخه‌ای از شاهنامهٔ فردوسی را خوشنویسی کرد و به این مناسبت لقب
«عمادالکتاب» گرفت. در انقلاب مشروطه به جرگهٔ آزادی ‌خواهان پیوست و در کودتای
محمدعلی‌شاهی آوارهٔ کوه و بیابان شد. پس از فرار شاه مستبد، هفت سال معلم مشق
احمدشاه شد. وی قبل از دورهٔ مشروطیت جزو کاتبان وزارت انطباعات و در دورهٔ سلطنت
احمدشاه قاجار، مدتی در وزارت داخله، منشی و همان اوقات معلم مشق خط احمدشاه نیز
بود. در چند سال اواخر عمر نیز در دربار پهلوی سمت خوشنویس مخصوص داشت.
او آخرین حلقه از زنجیره استادان قدیم خوشنویسی است که این هنر را به خوشنویسان
معاصر پیوند داد. عمادالکتاب از مقلدان سبک خوشنویسی میرزا محمدرضا کلهر بود که
پس از فوت او خوشنویس مهم دیگری بر جای نبود. از عمادالکتاب به‌عنوان کامل‌کنندهٔ
شیوهٔ کلهر نام می‌ برند. او بدون آنکه مستقیم شاگرد کلهر باشد از روی کتاب‌های چاپی
وی به تمرین خط پرداخت و با وفاداری و وسواس زیاد شیوه او را آموخت و بدون آنکه در
این شیوه دخل و تصرف زیادی بکند آن را به دیگران منتقل کرد. عمادالکتاب افزون بر
نستعلیق در ابعاد بزرگ و کوچک (جلی و خفی) خط نسخ و شکسته نستعلیق را خوش
‌ می نوشته ‌است. او مروج کتابچه‌های «رسم المشق» است.
همچنین عمادالکتاب از نقاشی آب رنگ و سیاه قلم سررشته داشته‌است؛ و تصویری از خود
او به قلم خودش باقی است. وی قریحه شاعری نیز داشته و گاهی تفننی شعر
می سروده‌است .

عمادالکتاب، در طول زندگی خود از لحاظ خدمت به جامعه و روح وطن‌پرستی، مورد
تکریم طرفداران علم و ادب بود و در سال ۱۳۱۳ شمسی نیز به پاس خدمات صادقانه‌اش،
موفق به دریافت نشان درجه یک فرهنگ از وزارت معارف (وزارت فرهنگ و ارشاد
اسلامی فعلی) و یک قطعه مدال نفیس گردید .


درگذشت


عمادالکتاب در سن ۷۵ سالگی در بیست و ششم تیرماه سال ۱۳۱۵ ه‍.ش / ۲۷ ربیع‌الثانی
۱۳۵۵ ه‍.ق در تهران درگذشت. و در امامزاده عبدالله شهرری دفن شد. بر سنگ آرامگاه
ابدی این استاد در امامزاده عبدالله اشعار ذیل نقل شده‌است:
دیدی آخر چسان رفت ز دار جهان / عماد سیفی که بود مرد هنرمند و راد
داشت خطی خوبتر ز خط و خال بتان/ بخوش خطان جهان بود مهین اوستاد
عمرش هفتاد و پنج در این سرای سپنج /دید بسی درد و رنج ندید روی مراد


آثار


عماد الکتاب یک دوره خودآموز خوشنویسی با عنوان «رسم المشق» به چاپ رساند. وی
اولین خوشنویسی است که کتابچه‌های رسم المشق یا رسم‌الخط را برای استفاده نوآموزان
ابداع کرد که این ابتکار عمادالکتاب در رواج دوباره خوشنویسی پس از گسستگی زنجیرهٔ
مکتب استادان قدیم بسیار مؤثر بود و نقشی قطعی در فراگیر شدن شیوهٔ خوشنویسی کلهر که
او دنبال می ‌کرد؛ داشت.
از دیگر کارهای او کتابت بسیار نفیس شاهنامه فردوسی معروف به «امیربهادری» است
که در تهران به چاپ رسیده‌است. او این کتاب را برای مظفرالدین شاه نوشت و به همین
مناسبت لقب «عمادالکتاب» گرفت.
در سال ۱۳۱۲ شمسی از طرف انجمن آثار ملی، مأمور نوشتن کتیبه‌های آرامگاه
فردوسی در طوس شد و بعد از آن کتیبه‌های دارالفنون، دانشسرای عالی، مدرسه رضاییه،
دانشگاه تهران و دانشگاه معقول و منقول (دانشگاه الهیات فعلی) را نوشت.
عمادالکتاب آثار بسیاری از خود به جای گذاشته‌است که افزون بر موارد پیش گفته کتابت
سیاحت نامه استانلی به آفریقا، کتابت نامهٔ دانش‌وران ناصری در ۱۳۱۸ ه‍. ق، کتابت
ترجیع بند هاتف اصفهانی، کتابت اوصاف الاشراف و نوشتن کتیبه‌های اطراف صحن

خانقاه و مقبره صفی علی‌شاه و حدیث (ولایت علی‌بن ابی‌طالب … الخ) در حضرت
عبدالعظیم مقابل صحن حمزه بن موسی بن جعفر و کتیبه سردر ورودی بیمارستان
فیروزآبادی در شهر ری و غیره از آثار شیوه‌ای اوست. قطعات و مرقعات بسیار باارزشی
از عمادالکتاب در موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی و دولتی ایران و سایر کشورهای
جهان نگهداری می‌شود .
از آثار نقاشی وی: تصویر یکی از حواریون حضرت مسیح که به خط شکسته و تعلیق زیبا،
با رقم: «در ماه رمضان هزار و سیصد و سی… العبد عمادالسیفی قزوینی»؛ تصویر سیاه
قلمی کریم ‌خان زند که کلاه مخصوص به سر نهاده‌ است؛ تصویر دستی که طرز صحیح
قلم به‌دست گرفتن و خط نوشتن را نشان می‌دهد…، با رقم: «عمادالسیفی»؛ تصویر خود
نقاش به سیاه قلم…، با رقم: «صورت عمادالکتاب سیفی که به‌دست خود ساخته‌است».