در خبرها خواندم یکی از رسانه های مجازی خبری انتشار داده که موجب هیحان در
گروهی از مردم ایران گردیده است .براساس ادعای این فرستنده مجازی هر فردی روز
سیزدهم ماه صفر طلا خریداری نماید از بلا در امان خواهد بود و روزگاری توام با موفقیت
و بهره وری خواهد داشت ! بدنبال انتشار این موضوع گروهی به طلا فروشها مراجعه
می کنند و با خرید طلا گامی در جهت بهبود زندگی بر می دارند. هجوم ساده لوحان به طلا
فروشی ها ( در روز ۱۳ ماه صفر ) قیمت این کالای با ارزش را بالا می برد و رونق
می بخشد .
از خواندن این خبر بسیار متاسف شدم و به فکر فرو رفتم در قرن بیست و یکم هستیم و
بشر به کرات آسمانی راه یافته لکن عده ای هنوز در عهد عتیق زندگی می کنند و
کوچکترین اطلاعی آنها را گرفتار اوهام و خرافات می کند ؟! به راستی ریشه این اوهام
پرستی و باور داشتن اعتقاداتی ماوراء عقل و منطق از کجا سرچشمه می گیرد ؟ باید بدانیم؛
خرافات ( به معنی اعتقاد غیرمنطقی و ثابت نشده به تأثیر امور ماورای طبیعت در امور
طبیعی و به عبارت دیگر، هر نوع پندار عجیب برای مردم عوام است . خرافات ریشه در
گرایشهای درونی یا باطنی در زندگی بشر داشتهاند و به مرور تبدیل به خرافه شدهاند.
به گونه دیگر ؛ خرافات نگرش یا رفتاری است که بر اساس ترس، تهدید، عادت و عوامل
ناشناخته ای به ذهن فرد خطور می کند تا بر اساس نگرش از اتفاقات ناخوشایند جلوگیری
کند.
باید اذعان نمود حتی انسان های مدرن نیز نمی توانند به طور کامل خرافات را رد کنند یا
عملا از آن خلاص شوند. !
در لغتنامه دهخدا و فرهنگ معین، خرافات اینگونه تعریف شده است:
«خرافه در عرف لغوی، سخنان پریشان و نامربوط، ولی خوشایند یا عادت و عقیدتی بیرون
از مبنای عقل و ناسازگار با آموزهها و موازین شرع و حتی عرف را گویند.»
وقتی که آثار به جا مانده از گذشتگان را بررسی کنیم؛ میبینیم که خرافات در بیشتر
دورههای تاریخی وجود داشته است و جزئی از رفتارهای فرهنگی، اجتماعی و فردی
بوده است. در حال حاضر هم با این که بشر پیشرفتهای باور نکردنی داشته است، اما
همچنان خرافات ریشهکن نشده و در بین افراد و فرهنگهای مختلف وجود دارد.!
گروهی از جامعه شناسان معتقدند : علت به وجود آمدن خرافات در جوامع دو چیز است
۱- بشر به طور کلی خودخواه است و در تقبّل مسوولیتها حالت گریز از مرکز را دارد.
این یعنی، ما هیچ وقت حاضر نیستیم علت اصلی مشکلات را خودمان بدانیم، و در حقیقت
خودمان را بالاتر از این میبینیم که بخواهیم کاری را اشتباه انجام بدهیم. به همین خاطر
مشکلات را گردن اتفاقات اطراف میاندازیم!
۲- روح تنبلی که در انسان وجود دارد. و این هم یعنی، ما انسانها تنبلیم و به اصطلاح حال
نداریم دنبال علت علمی و عقلانی وقایع برویم. چون با خیال!! همه چیز سریع حل
میشود.
بنابراین منشاء هر فال بد و هر شومی و نحوستی که هست، خارج از وجود خود بشر
نیست .
با توجه به پیشرفت علم هنوز بسیاری از ما به یک سری خرافات اعتقاد داریم. چشم بد،
نحسی عدد سیزده، خوش شانسی رنگ قرمز و عدد هفت و .. از جمله این خرافات
می باشد. خیلی از ما می دانیم این حرف ها غیر منطقی هستند. ولی باز هم به آن فکر می کنیم
و نیاز داریم که باور کنیم.!
دلایل گرایش به خرافات چیست؟
- گریز از مسئولیت و فرافکنی
- احساس اعتماد به نفس
- نیاز به همدلی و تأیید دیگران
- گرایش به خرافات و ساختن رابطه علت و معلولی
- ترس از طرد شدن
- ناکامی و شکست و …
در حقیقت هیچ کجای جهان را نمی توان پیدا کرد که مردمش به یه سری خرافات، اعتقاد
نداشته باشند . اما هر روز که از عمر جهان بگذرد اعتقاد به خرافات کم رنگ و کم رنگ
تر می شود . یکی از مهم ترین دلایل از بین رفتن یا کمرنگ تر شدن برخی از این باورها
و عقاید در جهان مدرن، عواملی مثل سحر و جادو جایگاه خاص و ویژه ای ندارند و افراد
معمولا چیزی را می پذیرند که بتواند با عقل و منطق توجیهش کنند. پس هر چه جامعه ای
منطقی تر و علمی تر باشد عقاید خرافی مردمش، کمتر خواهد بود . به امید روزی که
خرافات از جوامع انسانی رخت بر بندد و استدلال و منطق جایگزین آن گردد .
Recent Comments/نظرات اخیر