پیاز به دلیل بوی تندی که دارد به عنوان میوه مصرف نمی شود. اکنون منظور این ضرب المثل را باهم
بررسی می کنیم:
یعنی کسی که لیاقت کمی دارد، خود را در جای بزرگان جای دهد و از صفات خود بی خبر باشد.
- به کسی می گویند که سعی دارد خود را برتر از دیگران بداند و این غرور و خود برتربینی اش سبب
شده از عیب های خویش غفلت کند و خود را در زمره ی شایستگان به حساب آورد! - بعضی از حرف ها رو نمی توانیم به صورت رک و مستقیم بگوییم ، ضرب المثل ها باعث می شوند
که بتوانیم به راحتی با استفاده از دو پهلو حرف زدن منظور خود را بیان نماییم مثل این ضرب المث
وقتی کسی عیب های پررنگ و محسوس خود را نادیده می گیرد و خود را عاری از هر عیبی می
داند، این ضرب المثل شامل حالش می شود. - وقتی افراد پست و فرومایه می خواهند جایگاه اجتماعی خود را تحکیم کنند، خود را به افراد مشهور و
کاردرست وصل می کنند تا بلکه مردم به سبب آن فرد مشهور به او هم نیم نگاهی کنند. در این مواقع
می گویند: پیاز هم قاطی میوه ها شد! ( منظور از پیاز، این شخص فرومایه است.) - به افراد فرصت طلب که چشمشان را به روی واقعیت ها بسته اند و با توهم خودشیفتگی شان زندگی
را می گذرانند، این مَثل اطلاق می گردد
سابقه تاریخی پیاز
عقیده بر این است که پیاز برای هزاران سال منبع غذایی بودهاست. در زیست گاههای عصر برنز،
نشانههایی از باقیماندهٔ پیاز در کنار با قیماندهٔ هسته خرما و انجیر پیدا شدهاست که به ۵٬۰۰۰ سال
قبل از میلاد برمیگردد.
مدرک باستانشناسی و ادبی مثل کتاب سفر اعداد می گوید که احتمالاً پیاز حدود ۲۰۰۰ سال پیش در
مصر باستان همزمان با ترهفرنگی و سیر کاشته شدهاست. احتمالاً کارگرانی که اهرام مصر را
ساختهاند، از تربچه و پیاز تغذیه میکردهاند
در یونان باستان، ورزشکاران مقدار زیادی پیاز میخوردند. بهاین خاطر که باور داشتند تعادل خون را
راحتتر می کند و به ماهیچههای گلادیاتورهای رومی نیز پیاز میمالیدند تا آنها را محکم کنند.[ در
قرون وسطا، در اروپا پیاز در کنارِ کلم و حبوبات یکی از سبزیجاتِ اصلیِ خوراکِ مردمِ فقیر و غنی
بود و چنان اهمیتی داشت که مردم برای پرداخت اجاره و حتّی هدیه عروسی از آن استفاده میکردند.!
همچنین برای درمان سردرد، مارگزیدگی و ریختنِ مویِ سر پیاز تجویز می شد.
پیاز توسط اولین ساکنان به آمریکای شمالی برده شد و در آنجا بومیهای آمریکا مدتها از پیازهای
وحشی به روشهای گوناگون، خام خوردن یا پختن در انواع غذاها استفاده می کردند
پیاز همچنین در اوایلِ قرنِ شانزدهم از سوی پزشکان برای کمک به زنان نازا تجویز میشد. برای
کمک به افزایش بارآوری سگها، گربهها و گله هم استفاده میشد، اما بررسیهای اخیر نشان داده که
این کار اشتباه بوده، چون پیاز برای سگها، گربهها، خوکچههای هندی و بسیاری از حیوانات دیگر
سمّیاست.
پیاز در ادبیات ایران
پیاز را می توان در آثار نثر و نظم فارسی، در قالب تشبیهات و تعابیر متنوع دید. افزون بر بو، لایه لایه
بودن پیاز بهانهای بوده تا شاعران پارسیگوی مقاصد خود را در قالب آن بازگو کنند . برای نمونه، در
بیتی از عطار آمده است:« هست این راه بینهایت دور / توی بر توی جمله مثل پیاز» و یا سعدی گفته
است:« آنکه چون پسته دیدمش همه مغز / پوست بر پوست بود همچو پیاز »
همچنین بوی خاص پیاز آن را به مایه ای برای تخفیف و تحقیر چه در شعر و چه در مثل تبدیل کرده
است. مثلاً مولوی می گوید:« بوی کبر و بوی حرص و بوی آز / در سخن گفتن بیاید چون پیاز
پروین اعتصامی شاعر بر جسته معاصر قطعه شعری دارد که بطور تمثیل از افراد بی خرد سخن می
گوید :
سیر یک روز طعنه زد به پیاز
که تو مسکین چقدر بد بویی
گفت از عیب خویش بی خبری
زان ره از خلق، عیب می جویی
گفتن از زشترویی دگران
نشود باعث نکو رویی
تو گمان می کنی که شاخ گلی
به صف سرو و لاله می رویی…..
در این شعر، سیر به پیاز طعنه میزند و از بوی بد او انتقاد می کند. پیاز در پاسخ می گوید که او از
عیب خود بیخبر است و به همین دلیل به عیب دیگران می پردازد. پیاز تأکید می کند که صحبت
کردن از زشتیهای دیگران نمی تواند باعث زیبایی او شود و او نباید خود را بزرگ و مهم فرض کند
و…
Recent Comments/نظرات اخیر